เมื่อลูกค้าเดินเข้าร้านพร้อมโฉนดแทนเงินสด บทเรียนเทียบเคียงไทยจีนที่ตู้โชว์ทองกำลังเล่าให้เราฟัง

ตราชั่งความมั่งคั่ง: ทองคำ ปะทะ อิฐปูน ในมุมมองข้ามพรมแดน

เช้าวันเสาร์ที่ราคาทองนิ่งสนิทแบบนี้ (เปลี่ยนแปลง 0.00 บาท) อาจทำให้พวกเราชาวร้านทองหลายคนรู้สึกสบายๆ นะครับ แต่ในฐานะที่คลุกคลีกับวงการนี้มา 20 ปี ผมอยากจะชวนคุยในมุมที่ลึกกว่าตัวเลขบนกระดานสักหน่อยครับ เรามักจะคุ้นเคยกับคำสอนของผู้ใหญ่ที่ว่า “มีที่ดิน มีทอง” เหมือนกับว่าสองสิ่งนี้เป็นของคู่กัน เป็นสัญลักษณ์ของความมั่งคั่งที่ต้องเดินไปพร้อมกันในสังคมไทย แต่ถ้าเราลองมองข้ามกำแพงบ้านเราไป จะเห็นภาพที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ซึ่งภาพเหล่านั้นอาจเป็นเงาสะท้อนอนาคตที่กำลังคืบคลานมาถึงหน้าตู้โชว์ของเราก็เป็นได้ครับ

บทเรียนจากแดนมังกร: เมื่ออสังหาฯ ร่วงหล่น ทองคำคือบัลลังก์เดียวที่เหลือ

ลองหันไปดูประเทศจีนเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาครับ วิกฤตในภาคอสังหาริมทรัพย์ที่นำโดยบริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง Evergrande ได้สั่นคลอนความเชื่อมั่นของคนจีนทั้งประเทศ จากที่เคยเชื่อว่าราคาอสังหาฯ มีแต่ขึ้นกับขึ้น ตอนนี้กลับกลายเป็นสินทรัพย์ที่น่าหวาดกลัว แล้วเงินของพวกเขาไหลไปไหน? คำตอบที่ดังที่สุดก็คือ ‘ทองคำ’ ครับ สิ่งที่เกิดขึ้นคือปรากฏการณ์ “Flight to Safety” หรือการวิ่งหนีเข้าหาสินทรัพย์ปลอดภัยครั้งมโหฬาร ข้อมูลจาก World Gold Council ชี้ให้เห็นว่าความต้องการทองคำในจีน ทั้งในระดับประชาชนและธนาคารกลาง (PBoC) พุ่งสูงขึ้นสวนทางกับตลาดอสังหาฯ ที่ดิ่งลง พูดง่ายๆ ก็คือ ที่นั่น...ทองคำกับอสังหาฯ ไม่ใช่เพื่อนกัน แต่เป็นคู่แข่งที่อยู่บนตาชั่งคนละข้างอย่างชัดเจน เมื่อข้างหนึ่งเบา อีกข้างก็จะหนักขึ้นทันทีครับ

มุมมองฝั่งตะวันตก: การต่อสู้ของสองผู้ท้าชิงตำแหน่ง ‘ตัวป้องกันเงินเฟ้อ’

ขยับมาดูฝั่งอเมริกาและยุโรปกันบ้างครับ ที่นี่เรื่องราวจะซับซ้อนขึ้นอีกนิดหน่อย ทั้งทองคำและอสังหาริมทรัพย์ต่างถูกมองว่าเป็น ‘เครื่องมือป้องกันความเสี่ยงจากเงินเฟ้อ’ (Inflation Hedge) เหมือนกัน แต่กลับแข่งขันกันเพื่อดึงดูดเงินลงทุนมากกว่าจะเดินไปด้วยกัน เมื่อธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) ต้องขึ้นอัตราดอกเบี้ยเพื่อสู้กับเงินเฟ้อ ตามที่สำนักข่าวอย่าง CNBC รายงานอยู่บ่อยครั้ง ผลกระทบที่เกิดขึ้นมีสองด้าน ด้านหนึ่งคือดอกเบี้ยสินเชื่อบ้านที่แพงขึ้นทำให้ตลาดอสังหาฯ เย็นลงอย่างรวดเร็ว แต่อีกด้านหนึ่ง ดอกเบี้ยที่สูงก็ทำให้สินทรัพย์ที่ไม่ให้ผลตอบแทนอย่างทองคำน่าสนใจน้อยลงเมื่อเทียบกับพันธบัตร ดังนั้น ความสัมพันธ์ของทั้งสองจึงเป็นเหมือนการชิงไหวชิงพริบกันตลอดเวลา ไม่ได้เป็นสมการตรงไปตรงมาเหมือนในจีนครับ

ย้อนกลับมามองบ้านเรา: เราอยู่ตรงไหนของสมการนี้?

ทีนี้คำถามสำคัญที่สุดก็คือ แล้วประเทศไทยล่ะ? เรากำลังเดินตามรอยใคร? ในอดีตที่ผ่านมา ตลาดทองคำและอสังหาฯ ของไทยมักจะเติบโตไปในทิศทางเดียวกันในยุคที่เศรษฐกิจรุ่งเรือง คนมีเงินก็จะซื้อทั้งที่ดินและทองเก็บสะสม แต่ปัจจุบัน บริบทมันเปลี่ยนไปแล้วครับ ข้อมูลจาก ธนาคารแห่งประเทศไทย ชี้ให้เห็นถึงปัญหาหนี้ครัวเรือนที่อยู่ในระดับสูง ซึ่งเป็นโซ่ตรวนที่ทำให้การตัดสินใจซื้ออสังหาริมทรัพย์ชิ้นใหญ่เป็นเรื่องยากขึ้นสำหรับคนจำนวนมาก สิ่งที่เราในฐานะเจ้าของร้านทองและช่างทองต้องเริ่มสังเกตก็คือ ลูกค้าที่เดินเข้ามาในร้านทุกวันนี้ เขาคุยกับเราเรื่องอะไร

เสียงกระซิบจากหน้าตู้: สัญญาณที่ต้องอ่านให้ออก

บทสนทนาเล็กๆ น้อยๆ กับลูกค้าอาจเป็นข้อมูลเชิงลึกที่ดีกว่าบทวิเคราะห์ราคาแพงๆ เสียอีกครับ มีลูกค้ามาขายทองเพื่อไปดาวน์บ้านหรือคอนโดมากขึ้นหรือไม่? หรือในทางกลับกัน มีลูกค้าที่ตัดสินใจชะลอการซื้อบ้านแล้วนำเงินก้อนนั้นมาพักไว้ในทองคำแท่งก่อนหรือเปล่า? พฤติกรรมเหล่านี้คือภาพสะท้อนขนาดจิ๋วของสมการเศรษฐกิจมหภาคที่เราคุยกันมาทั้งหมด การที่ราคาทองคำแท่งขายออกวันนี้อยู่ที่ 77,300.00 บาท ไม่ได้เป็นแค่ตัวเลขลอยๆ แต่มันอาจกำลังแข่งขันกับราคาต่อตารางเมตรของคอนโดมิเนียมในใจของลูกค้าเราอยู่ก็เป็นได้

เตรียมพร้อมรับมือ: เมื่อตราชั่งในใจลูกค้าเปลี่ยนไป

ถ้าถามผมว่าแนวโน้มจะเป็นอย่างไรต่อไป ผมคงไม่ฟันธงครับ แต่ผมเชื่อว่าความสัมพันธ์ระหว่างทองคำกับอสังหาริมทรัพย์ในไทยกำลังจะเปลี่ยนจาก “เพื่อนรัก” มาเป็น “คู่แข่ง” มากขึ้นเรื่อยๆ คล้ายกับโมเดลของจีนและตะวันตก หน้าที่ของพวกเราไม่ใช่แค่การซื้อมาขายไป แต่คือการทำความเข้าใจภูมิทัศน์การลงทุนที่เปลี่ยนไปของลูกค้า เพื่อที่จะได้ให้คำแนะนำและนำเสนอผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์พวกเขาได้ดียิ่งขึ้น วันหนึ่งข้างหน้า อาจมีลูกค้าเดินเข้ามาพร้อมโฉนดที่ดินในมือเพื่อขอเปลี่ยนเป็นทองคำจริงๆ ก็ได้ ใครจะไปรู้ล่ะครับ