จับเข่าคุยเรื่องทองฉบับมือใหม่ ทองคำจริงกับทองกระดาษเลือกทางไหนดีถึงไม่เจ็บตัว

ทองคำจริง (Spot) ปะทะ ทองในสัญญา (Futures) ศึกนี้มือใหม่ต้องเข้าใจก่อนลงสนาม

น้องๆ หลายคนที่เพิ่งก้าวเข้ามาในโลกของการลงทุนทองคำ อาจจะเริ่มได้ยินศัพท์แสงแปลกๆ อย่าง Gold Spot บ้าง Gold Futures บ้าง แล้วก็เริ่มเกาหัวว่ามันคืออะไร ต่างกันยังไง แล้วแบบเรา...คนที่เพิ่งเริ่มต้น ควรจะเลือกเดินทางไหนดี วันนี้ในฐานะพี่ที่มีประสบการณ์ในตลาดนี้มาก่อน จะมานั่งจับเข่าคุยกันแบบเปิดใจ ตอบทุกคำถามที่น้องๆ สงสัยกันบ่อยที่สุดครับ

คำถามที่ 1: พี่ครับ Spot กับ Futures มันคืออะไร ต่างกันยังไงแบบง่ายที่สุด?

เอาแบบเข้าใจง่ายที่สุดเลยนะน้อง Gold Spot ก็คือ การซื้อขายทองคำกันจริงๆ แบบส่งมอบกันทันที เหมือนที่เราเดินเข้าไปที่ร้านทองเยาวราช จ่ายเงินสด แล้วได้ทองคำแท่งหรือทองรูปพรรณกลับบ้านเลย ราคาก็คือราคาที่ตกลงกัน ณ เวลานั้นเลยครับ พูดง่ายๆ คือ จ่ายปุ๊บ ได้ของปั๊บ จบ!

ส่วน Gold Futures มันไม่ใช่การซื้อขายทองคำกันจริงๆ ครับ แต่มันคือ การทำ “สัญญา” ว่าจะซื้อหรือขายทองคำในอนาคต ตามราคาที่ตกลงกันไว้ตั้งแต่วันนี้ โดยที่ยังไม่ต้องจ่ายเงินเต็มจำนวนและยังไม่ได้ของจริงๆ มาไว้ในมือ มันเหมือนการจองสินค้าล่วงหน้า แต่เป็นการจองที่อ้างอิงราคาทองในตลาดโลก ซึ่งตลาดหลักในไทยที่ใช้เทรดกันก็คือ ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (TFEX) นั่นเองครับ

คำถามที่ 2: แปลว่าถ้าผมเทรด Futures ผมจะไม่ได้ทองจริงๆ มาเก็บไว้เหรอครับ?

ถูกต้องเลยครับ! โดยทั่วไปแล้ว 99% ของการเทรด Gold Futures จะจบลงด้วยสิ่งที่เรียกว่า “การชำระราคาด้วยเงินสด” (Cash Settlement) หมายความว่าเมื่อสัญญาครบกำหนด เราจะไม่ได้ไปรับทองคำแท่งจริงๆ แต่จะคำนวณส่วนต่างกำไร-ขาดทุนจากราคาที่เราทำสัญญาไว้กับราคาตลาด ณ วันนั้น แล้วรับหรือจ่ายเป็นเงินสดแทนครับ ถึงแม้ในทางทฤษฎีจะสามารถขอรับมอบทองคำจริงได้ แต่กระบวนการมันยุ่งยากซับซ้อนและมีค่าใช้จ่ายสูงมาก ไม่เหมาะกับนักลงทุนรายย่อยหรือมือใหม่เลยครับ

คำถามที่ 3: อันไหนใช้เงินลงทุนเยอะกว่ากันครับ? ได้ยินว่า Futures ใช้เงินน้อยกว่าจริงไหม?

คำถามนี้ดีมากและเป็นจุดที่ทำให้นักลงทุนหลายคนสนใจ Futures ครับ คำตอบคือ จริงครับ Gold Futures ใช้เงินเริ่มต้นน้อยกว่าการซื้อทอง Spot มาก เพราะมันมีสิ่งที่เรียกว่า “Leverage” หรือ อัตราทด เข้ามาเกี่ยวข้อง

พูดง่ายๆ ก็คือ แทนที่เราจะต้องจ่ายเงินเต็มจำนวนเพื่อซื้อทอง สมมติราคาทองแท่งหนัก 10 บาท อยู่ที่ 737,000 บาท ถ้าเราซื้อ Spot เราก็ต้องมีเงินเจ็ดแสนกว่าบาท แต่ถ้าเราเทรด Gold Futures ที่มีมูลค่าเท่ากัน เราอาจจะวางเงินประกัน (เรียกว่า Margin) แค่ประมาณ 5-10% ของมูลค่าสัญญาเท่านั้น หรืออาจจะแค่ 50,000-70,000 บาท ก็สามารถควบคุมทองคำมูลค่าเจ็ดแสนกว่าบาทได้แล้วครับ

คำถามที่ 4: ฟังดูดีจัง...แล้วแบบไหนเสี่ยงกว่ากันครับพี่? ผมกลัวขาดทุนหนัก

นี่แหละครับคือเหรียญอีกด้านของ Leverage ที่น้องต้องเข้าใจให้ดี Gold Futures มีความเสี่ยงสูงกว่า Gold Spot แบบคนละเรื่องเลยครับ เพราะ Leverage มันเป็นดาบสองคม มันทวีคูณทั้งกำไรและขาดทุน

• ถ้าทองขึ้น: เราใช้เงินน้อยแต่ได้กำไรเหมือนมีทองมูลค่าสูงอยู่ในมือ ผลตอบแทนเมื่อเทียบกับเงินลงทุนก็จะ สูงปรี๊ด
• แต่ถ้าทองลง: การขาดทุนก็จะถูกทวีคูณเช่นกัน ถ้าขาดทุนจนเงินประกัน (Margin) ที่เราวางไว้ไม่พอ เราจะโดนสิ่งที่เรียกว่า “Margin Call” คือโบรกเกอร์จะบังคับให้เราเติมเงินเข้าไป หรือไม่ก็จะบังคับปิดสัญญาของเราทันที ซึ่งอาจทำให้เรา สูญเสียเงินลงทุนทั้งหมดได้ในเวลาอันรวดเร็ว

ในขณะที่การซื้อทอง Spot ความเสี่ยงหลักคือมูลค่าของทองที่เราถือมันลดลงตามราคาตลาด แต่ตราบใดที่เรายังไม่ขาย ทองก็ยังอยู่กับเราครบทุกบาททุกสลึง ไม่มีการบังคับขายหรือต้องเติมเงินครับ

คำถามที่ 5: แล้วสำหรับคนเพิ่งเริ่มแบบผม พี่แนะนำให้เลือกทางไหนดีครับ?

ถ้าถามพี่ด้วยความห่วงใยจริงๆ นะครับ สำหรับน้องๆ ที่เป็นมือใหม่มากๆ และมีเป้าหมายเพื่อการ “ออม” หรือ “ลงทุนระยะยาว” พี่แนะนำให้เริ่มต้นที่ Gold Spot ก่อนครับ การซื้อทองคำแท่งจริงๆ มาเก็บสะสม มันคือการสร้างความมั่งคั่งที่จับต้องได้จริง เป็นสินทรัพย์ปลอดภัย (Safe Haven) ที่เข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน ความเสี่ยงต่ำกว่า และทำให้น้องได้เรียนรู้พฤติกรรมของราคาทองคำไปในตัว ข้อมูลจาก World Gold Council ก็มักจะเน้นย้ำถึงบทบาทของทองคำในฐานะสินทรัพย์เพื่อการรักษามูลค่าในระยะยาวครับ

ส่วน Gold Futures เหมาะสำหรับคนที่ต้องการ “เก็งกำไร” ในระยะสั้นถึงกลาง เป็นนักลงทุนที่มีประสบการณ์แล้ว เข้าใจการวิเคราะห์ทางเทคนิค อ่านกราฟเป็น และที่สำคัญคือ ยอมรับความเสี่ยงสูงได้ มันคือสนามของเทรดเดอร์ ไม่ใช่สนามของนักออมครับ อย่าเพิ่งรีบร้อนกระโดดเข้าไปในสนามของมือโปร ค่อยๆ ศึกษาไปทีละก้าวจะปลอดภัยกว่ามากครับ

คำถามที่ 6: สรุปให้เห็นภาพชัดๆ อีกทีได้ไหมครับพี่?

แน่นอนครับ สรุปง่ายๆ เป็นข้อๆ เลยนะ:

• การถือครอง: Spot ได้ทองคำจริง / Futures ได้แค่สัญญา
• เงินลงทุน: Spot ใช้เงินเต็มจำนวน / Futures ใช้เงินน้อยกว่า (วาง Margin)
• ความเสี่ยง: Spot เสี่ยงตามมูลค่าที่ลดลง / Futures เสี่ยงสูงมากจาก Leverage อาจหมดตัวได้
• เป้าหมาย: Spot เหมาะกับ การออมและลงทุนระยะยาว / Futures เหมาะกับ การเก็งกำไรระยะสั้น
• ความเหมาะสม: Spot เหมาะกับ มือใหม่ / Futures เหมาะกับ นักลงทุนที่มีประสบการณ์

หวังว่าคำตอบเหล่านี้จะทำให้น้องๆ เห็นภาพและเข้าใจความแตกต่างระหว่างทองสองรูปแบบนี้มากขึ้นนะครับ การลงทุนทุกอย่างมีความเสี่ยง แต่การลงทุนโดยไม่มีความรู้...เสี่ยงที่สุดครับ ค่อยๆ เรียนรู้และเลือกเครื่องมือที่เหมาะกับเป้าหมายและระดับความเสี่ยงที่เรารับไหวดีที่สุดครับผม